Keban Barajı

keban circir

Elazığ’ın 46 km. kuzeybatısında yer alan Keban Kasabası, baraj yapılmadan önce Karasu ile Murat ırmaklarının birleştiği yani Fırat’ı oluşturdukları yerden 10 km. kadar güneyde ve Fırat’ın açtığı derin yarma vadinin girişinde, Keban Çayı’nın Fırat’a karıştığı yerin kuzeyinde adeta bir yarım ada üzerinde kurulmuştur. Burası kuzey ve batıdan Fırat ile güneyden Keban Çayı ve doğudan da dik yamaçlarla çevrilmiş bulunduğundan, bilhassa doğudaki ve güneydeki alanların eğiminin çok fazla olmasının yanında, Fırat’ın karşı kıyılarının da çok eğimli olması, kasabanın hemen her yönde gelişimi sınırlandırmıştır.

Keban Barajı, Fırat nehri kollarından Karasu, Peri suyu, Murat ve Munzur nehirlerinin birleştiği aşağı bölümde, epijenik özellikteki Keban boğazının başlangıç bölümü üzerine inşa edilmiştir. Baraj öncesinde düzlüklerin geniş yer tuttuğu Keban-Pertek oluğu ve Uluova’nın bir bölümü önemli rezervuar alanıdır.

Çırçır Şelalesi, Keban barajında su tutulmaya başlandıktan sonra, Keban deresi sol sahilinde baraj gölünden su kaçaklarına bağlı büyük bir kaynak ortaya çıkmıştır. Kaynağın vadinin baraj tarafındaki yamaçta değil, karsı yamaçta çıkması paleokarstlaşmaya ve vadinin yapısına bağlıdır. Keban vadisinde temelde geçirimsiz özellikteki mikaşist ve amfibolitşist, bunların üzerinde de geçirimli mermerler bulunmaktadır. Geçirimsiz zonu oluşturan mikaşist ve mermer kontağının vadinin baraj tarafında daha yüksek, karsı yamaçta ise daha alçak topografya oluşturması nedeniyle su kaçakları sol yamaçtan çıkmıştır. Sular, mermerler ile mikaşistler arasındaki fay hattını, mermerler içinde karstlaşma ile oluşmuş galerileri ve mermer mikaşist kontağını izlemiştir.

* Sempozyum programı çerçevesinde gerçekleştirilecek olan arazi çalışmaları ve gezisi sempozyum katılımcılarına ücretsizdir.